Հայկական տոմար

 
 

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՏՈՄԱՐԻ ՏԱՐԵՍԿԻԶԲԸ

ՅՈԻԼԻԱԿԱՆ ԵԻ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ ՏՈՄԱՐՈՎ

(Հեղինակ՝ Հ. Օգոստինոս վրդ. Սեքուլեան, Մխիթարեան ուխտէն)

Հայկական տարին, որ Նաւասարդի մէկով կը սկսի, ունի անփոփոխ կերպով միայն 365 օր, նահանջ տարի չունի: Տարին ունի 12 ամիս 30-ական օրերով եւ անուններն էին.
. Նաւասարդ, Հոռի, Սահմի, Տրէ, Քաղոց, Արաց, Մեհեկի կամ Մեհեկան, Արեգ, Ահեկի կամ Ահեկան, Մարերի, Մարգաց, Հրոտից, որոնցմէ ետք կու գար միայն հինգ օրերով՝ Աւելեաց անունով կարճ ամիս մը: 


Հայկական բուն տոմարի տարեսկիզբը Յուլիական եւ Գրիգորեան տոմարով


Հայկական տարին, որ Նաւասարդի մէկով կը սկսի, ունի անփոփոխ կերպով միայն 365 օր, նահանջ տարի չունի: Տարին ունի 12 ամիս 30-ական օրերով եւ անուններն էին.
Նաւասարդ, Հոռի, Սահմի, Տրէ, Քաղոց, Արաց, Մեհեկի կամ Մեհեկան, Արեգ, Ահեկի կամ Ահեկան, Մարերի, Մարգաց, Հրոտից, որոնցմէ ետք կու գար միայն հինգ օրերով՝ Աւելեաց անունով կարճ ամիս մը:
Հայկական տարին կը սկսէր Նաւասարդի մէկով: Մինչեւ Քրիստոսի 552 թուականը Հայերը թուական չունէին, այլ տարիները կը հաշուէին. այսինչ թագաւորին այսինչ տարին:
Հայոց թուականը սկսած են հաշուել 552 Յուլին 11-էն սկսեալ:
1084 թուին Սարկաւագ անունով վարդապետ մը, Փոքր, կամ  Սարկաւագադիր, կամ Յայսմաւուրաց անունով նոր թուական մը հաստատեց, որ  նահանջ տարին ալ պիտի ունենար, եւ իր հաշուով, դէպի ետ երթալով, որոշեց որ Օգոստոս 11-ին պէտք է ըլլար Նաւասարդի մէկը, ինչպէս Մաշտոցեան ժամանակներուն, 428 տարւուն էր, իսկ Աւելեաց ամիսն ալ նահանջ տարիներուն պիտի ունենար 6 օր:
1616-ին Ազարիա Ջուղայեցին դարձեալ նոր տարեսկիզբ մը հնարեց:  Սարկաւագի ընդունած  նահանջի դրութիւնը ինքն ալ ընդունեցաւ, բայց Նաւասարդի մէկը դրաւ գարնանասկիզբը Մարտ 21-ին: Այս թուականն ալ կոչուեցաւ Ազարիայի թուական: Նոյն իսկ ամիսներուն անուններն ալ փոխեց, եւ դրաւ. Ցօղաբեր, Ծաղկաւէտ, Գերանոս, Պտղաւէտ, Առատահոս, Գոհութիւն, Պտղակիթ, Տերեւաթափ, Ձիւնաբեր, Սառուցեալ, Հողմաշունչ, Ձիւնահալ, Մանիշակ:
Նոր տոմարը սկսած է 1582 Հոկտեմբեր 15-ին: Այս տարւոյն Հին Տոմարի  Հոկտեմբեր 4-ին անմիջապէս յաջորդած է Նոր Տոմարով  Հոկտեմբեր 15-ը:
                                                                                         Հ. Օգոստինոս վրդ. Սեքուլեան


 

Ամենայն իրաւունք վերապահեալ՝ © 2019 Collège Dictionnaires Machtotz France (CDMF).